De klant: ‘Dit is mijn trouwring, mevrouw, en dus geen pasmunt voor aankopen in de supermarkt.’
Dame aan de kassa: ‘Dan vrees ik dat u met lege handen naar huis gaat, mijnheer! De volgende! Dag mevrouw, ik zie dat u wilt betalen met een bankkaart, maar onze manager vreest dat uw bank er morgen niet meer zal zijn.’

Fictie? Laat ons hopen van wel, maar achter dit bizarre gesprek schuilt een harde economische realiteit. De cijferkunstenaars van verschillende grote beurshuizen verwachten bij een implosie van de eurozone een ongeziene financiële en sociale ellende. Sommigen gaan uit van een economische terugval van meer dan 10 procent in de eerste 2 jaren, anderen zien een nog grotere krimp nadat de eurozone uiteenvalt. Dit is heel wat meer dan de -4 procent in 2009. Wat zou volgen is een stevige inflatiegolf in het ‘zwakke’ Zuiden en een deflatiekramp in het ‘sterke’ Noorden van Europa.

Landen buiten Europa zouden eveneens gehavend uit deze malaise komen, vandaag verschaft Europa de groeilanden 4 keer zoveel krediet als de VS. Europa is bovendien de belangrijkste handelspartner van veel groeilanden. De Amerikaanse dollar zou zeer sterk appreciëren en dit zou uitmonden in een toenemend deflatiegevaar in de grootste economie ter wereld. Ondanks deze onderzoeken weet niemand echt wat er komt als je in de supermarkt plots vaststelt dat eurobiljetten niet meer aanvaard worden.

Ondertussen worden de cijfers voorbijgestoken door een andere crisis: de Europese identiteitscrisis. In de VS voelt men zich vooral Amerikaan, in Europa komt de nationale afkomst eerst. De Europese lidstaten zetten de stap naar een begrotingsunie maar dit gaat gepaard met een aarzelende bereidheid om beleidsruimte aan Europa af te staan. In de VS spendeert de federale overheid ± 25 procent van het BBP in functie van de staten, in Europa komt dit amper op 1 procent. Sommige mensen willen terug naar het leven dicht bij de voordeur. Daar wordt handig op ingespeeld door bepaalde politieke strekkingen die de Euro willen vervangen door de nationale munt, immigratie een halt willen toeroepen, wat geld printen als het land krap bij kas zit, enzovoort…

Erger nog, ook degelijke politici leggen te vaak de nadruk op de tegenstellingen tussen hun eigen ‘sterke’ thuisland en dat van de ‘anderen’. De aandacht gaat in de eerste plaats naar de overheidsschuld en het begrotingtekort, want daar loopt het voor sommige landen bijzonder stroef. De concurrentiekracht van een nationale industrie en de loonkosten staan ook vooraan in de meeste vergelijkingstabellen.

Maar ook de ‘sterke’ landen met stabielere overheidsfinanciën staan voor grote uitdagingen. De omvang van de private schuld, de financiële gezondheid van de pensioenfondsen, de toekomstige kosten van de vergrijzing en de evolutie van de huizenmarkt verruimen het beeld van de financiële weerbaarheid van een land. Men mag zichzelf als politieke leider van een ‘sterk’ land op de borst kloppen, maar wanneer het ondenkbare zich aanbiedt is het niet ondenkbaar dat sommige ‘sterke’ landen zwaarder getroffen worden dan sommige van de ‘zwakke’ landen.

Sinds Draghi de fakkel overnam van Trichet wordt de Doctrine van de Bundesbank binnen de ECB met kleine d geschreven. Het werd tijd. De hoge korte termijnrentes van verschillende Europese lidstaten en de oplopende interbancaire Risicopremie waren de voorbode van een nakend bankroet. Bondskanselier Merkel laat blijken dat er over een uitbreiding van het noodfonds kan gesproken worden mits men snel het fiscale pact zonder wijziging goedkeurt. 2012: het jaar van de hoop of het jaar van nog meer twijfel, niemand die het weet maar laten we erop gokken dat het goed komt. Serieuze beleidsmakers die de kosten-batenanalyse van de cijferkunstenaars goed begrijpen, weten wat hen te doen staat en dit hopelijk met een hart voor dit mooie continent.

De protagonisten van de simplistische boodschap dat een eenheidsmunt de oorzaak is van alle kwaad kunnen nog altijd kiezen om verzamelaar te worden van oude munten.

Jan Bronselaer is Chief Economist & Strategist van Delta Lloyd Bank.

In de columns verwoordt Jan zijn visie. Deze column is bedoeld als achtergrondinformatie.
De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel (beleggings)advies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen, noch als een aanbod van bank- en/of verzekeringsproducten en/of -diensten. Hoewel deze column is samengesteld met de grootst mogelijke zorgvuldigheid, aanvaardt Jan Bronselaer/Delta Lloyd Bank geen aansprakelijkheid voor de onvolledigheid, onjuistheid of gevolgen daarvan. De inhoud van deze column is louter informatief en de afnemer van de informatie is zelf verantwoordelijk voor elk eventueel gebruik ervan. Delta Lloyd Bank is niet verantwoordelijk voor eventuele fouten of vergissingen en ook niet aansprakelijk (direct of indirect) (1) voor het niet verwezenlijken van verwachtingen of voor enige beslissing of handeling die de lezer al dan niet zou nemen of stellen op basis van deze column, (2) noch voor enige rechtstreekse of onrechtstreekse schade (incl. winstderving of verlies van opportuniteit) als gevolg daarvan bij hem of derden.