 Voor degenen die denken dat toeval niet bestaat en dat moedwil en misverstand dicht bij elkaar liggen, was er afgelopen weken voldoende reden een paranoïde wereldbeeld bevestigd te zien door nieuwsfeiten.
Een (gerichte) greep uit de meest opvallende gebeurtenissen levert op:
- De verzwaring van de rol van de FED in het Amerikaanse financiële stelsel. Niet een afdoende verbetering van de controlemechanismen viel op, maar vooral dat meer bevoegdheden werden gegeven aan een privé-instelling (FED) die de ontsporing van het financiële stelsel heeft laten gebeuren.
- ‘Goldman to make record bonus payout’ kopte Phillip Inman in The Observer van 21-06-2009. Goldman Sachs, dat goed heeft verdiend aan het wegvallen van concurrenten, gaf aan van plan te zijn de helft van de (record-)winst van het eerste kwartaal te besteden aan bonussen. Als dat geen golden shoots zijn!
- De Amerikaanse werkloosheid is de 20% grens gepasseerd, volgens SGS-cijfers i.p.v. de ‘officiële’ 9% (BLS-U3). Ook de meest recente cijfers duiden op verdere verslechtering van de arbeidsmarkt.
Een korte samenvatting van wat er aan onstuitbaar ontluikend groen is waar te nemen, levert bij alle opbeurende berichtgeving het volgende op.
Financiële sector
De situatie op de financiële markten duidt op geprolongeerde insolventie. Er is weinig veranderd sinds waardeloos wordende subprimes een lawine van financieel- en economisch onheil op gang brachten. Zodra het reddingsgeld zal zijn verbrand kunnen oude problemen weer opspelen. Triggers kunnen gevonden worden op de vastgoed markten, bij credit cards en boven de markt hangende derivaten. De eerste massale tijdelijke sluiting bij banken wordt met spanning afgewacht.
Werkloosheid
De werkloosheidscijfers in de VS laten kwalitatieve- en parttime werkeloosheid onvermeld. De daaruit voortkomende verarming zal door verder inzakkende vraag zeker gevolgen hebben voor de werkgelegenheid. Dat de thans nog geregistreerde werklozen binnenkort naast alle, in de Angelsaksische wereld niet ruime, sociale vangnetten gaan vallen zal eenzelfde effect hebben: een vloed van nieuwe werkelozen! Dit verschijnsel zal zich vooral in landen met een weinig zekerheid biedend sociaal stelsel gaan manifesteren.
Nederland, Duitsland en Frankrijk zullen daarom waarschijnlijk wat minder te lijden hebben van de (directe) gevolgen van vraaguitval terwijl het Verenigd Koninkrijk en Ierland kwetsbaarder zijn.
De gevolgen van de massale werkloosheid in de VS, het (sociaal) meest kwetsbare land, zullen ingrijpend zijn. Door de allang in gang gezette uittocht van ‘maak-industrie’ en omdat de VS van crediteur tot debiteur is afgezakt zal de herverdeling van welvaart echt dóórkomen.
De exporterende landen in Azië zullen, hoewel ze een gezonder economie hebben, de gevolgen van de Amerikaanse ‘aanpassing’ niet ontgaan. Hetzelfde zal gelden voor de landen van de Eurozone. De naar een nieuw evenwicht zoekende wereldhandel zal ook buiten de VS en het VK slachtoffers maken. Kortom, onbeheersbare werkloosheid zal een mondiaal probleem worden.
Valuta’s
Overheden kunnen tekorten monetair financieren. Dat gebeurt op dit moment, in de Angelsaksische economieën, op grote schaal. Op het moment dat vertrouwen in de valuta’s van die landen verdwijnt, zullen hun schulden waarde verliezen. Het onvermogen van banken en particulieren in de VS om kredieten te geven c.q. op te nemen zorgt voor uitstel daarvan. Daarom is het mogelijk dat, bij inzakkende grondstoffenprijzen, de dollar een tijdelijke opleving te zien zal geven.
Voor de dollar en het pond sterling zal wegvallen van vertrouwen het einde van een tijdperk inluiden. De waarde van beide valuta’s zal afnemen; de koopkracht in de VS en het VK zal dus verminderen. Binnenlandse inflatie zal door verzwakking van de eigen valuta toenemen. Deze inflatie wordt niet veroorzaakt door aantrekkende vraag, maar door hogere prijzen van de invoer. Stagnatie zal het gevolg zijn. Hyperinflatie is als eindstadium mogelijk.
Voor de BRIC-landen en het Eurogebied zullen de gevolgen waarschijnlijk minder heftig zijn. Niettemin loopt de werkloosheid op tot pijnlijke niveaus. Landen die afhankelijk zijn van export zullen dat het meest voelen. De valutaproblemen blijven waarschijnlijk beheersbaar. Een waardevermeerdering van de eigen valuta’s ten opzichte van de dollar en het pond ligt in de rede. Hyperinflatie kan, met een prudent beleid van de centrale banken, worden vermeden. De positie van Japanse Yen zal afhankelijk zijn van de mate waarin men in Japan de dollar blijft steunen. Een aantal landen met grote schulden uit het voormalige Oostblok zal het moeilijk krijgen de eigen valuta overeind te houden.
De green shoots zouden wel eens onkruid kunnen blijken te zijn.
| 
