Eind derde kwartaal 2025 was er wereldwijd voor 779 miljard dollar belegd in thematische strategieën. Maar wie denkt dat we terug zijn op het niveau van de pandemische piek, vergist zich. De markt blijft nog altijd zo’n 15% onder het record van 2021, en dat is niet de enige nuance.
Een markt die zichzelf opnieuw uitvindt
De afgelopen jaren heeft thematisch beleggen een transformatie doorgemaakt. Wat begon als een zoektocht naar de volgende grote groeigolf - van kunstmatige intelligentie tot vergrijzing - veranderde in een explosie van nichefondsen. Tijdens de pandemie leken die ideeën eindeloos schaalbaar. Maar na de correctie van 2022 en 2023 moesten beleggers hun verwachtingen herijken.
Nu zien we opnieuw een opleving. En dit keer is die breder gedragen. De VS en China trekken de kar, waardoor thematische fondsen wereldwijd voor het eerst sinds 2021 weer een jaar van netto-instroom tegemoet lijken te gaan.
En in Europa? Daar is het beeld anders. Het derde kwartaal van 2025 markeerde het tiende opeenvolgende kwartaal van uitstroom. En dat heeft gevolgen: voor het eerst in tien jaar zakt Europa onder de grens van 50% van het wereldwijde thematisch belegd vermogen in beleggingsfondsen. Terwijl andere regio’s profiteren van de AI-golf en de wederopstanding van technologie, blijft Europa hangen in een markt die zwaar leunt op bredere thematische fondsen en energietransitiestrategieën, een segment dat lange tijd uit de gratie was.
De hoofdrol van AI en veiligheid
Wie dieper inzoomt op de thema’s zelf, ziet een duidelijke tweedeling. Aan de ene kant zijn er de supersterren: kunstmatige intelligentie, big data, robotica en digitale economie. Deze thema’s profiteren van een structurele groei die door de “Magnificent Seven” en andere AI-bedrijven wordt aangedreven. Ze vormen niet alleen de grootste winnaars in de afgelopen drie jaar, maar blijven ook nieuwe beleggers aantrekken.
Aan de andere kant staat een thema dat eerder utilitair dan visionair klinkt: veiligheid. Toch is juist dit de publiekslieveling van 2025, vooral in het Europese domein. Gevoed door geopolitieke spanningen, herbewapening in Europa en de zoektocht naar cyber- en energiezekerheid trekken security-fondsen wereldwijd grote hoeveelheden kapitaal aan.
Energietransitiestrategieën, jarenlang een dominante kracht in Europa, hebben intussen een hobbelig parcours achter de rug. Door hogere rentes, afgebouwde subsidies en een bredere ESG-moeheid verloren ze meer dan 40% van hun vermogen sinds de top. Toch gloort er licht aan het eind van de tunnel: sinds begin 2025 zien we een voorzichtig herstel naar de niveaus van 2023.
Opkomst van China en verschuivende machtsverhoudingen
Het herstel van de thematische markt is allerminst een westers verhaal. China speelt een steeds grotere rol. Niet alleen groeit de lokale markt snel, maar de sterke interesse in thema’s zoals de digitale economie en internetbedrijven katapulteert Chinese spelers naar de mondiale top 10 van thematische fondsaanbieders. BlackRock behoudt wereldwijd een kleine voorsprong op Pictet, dat wel in Europa blijft domineren. VanEck valt hierbij op als hoogst gerangschikte pure ETF-aanbieder.
Opvallend is dat in de VS indexstrategieën al jaren het ritme bepalen binnen het thematische marktsegment, al winnen actieve ETF’s razendsnel terrein. Europa volgt een ander pad. Het blijft de thuisbasis van relatief dure, actief beheerde themafondsen, die het in een steeds prijsbewustere markt moeilijker hebben. Toch blijft er leven in de brouwerij: nieuwe fondsen blijven het aantal sluitingen net voor.
Prestaties en verwachtingen: een reality check
Hoeveel verleiding er ook in pakkende thema’s zit, de realiteit is minder glamoureus. Minder dan 10% van de thematische fondsen weet op lange termijn zowel te overleven als de wereldwijde aandelenmarkt te verslaan. Kosten spelen hierin een belangrijke rol. Vooral in Europa blijven de fees van thematische fondsen stevig boven het niveau van reguliere fondsen, zowel actief als passief.
Toch blijft de aantrekkingskracht groot. Thematisch beleggen spreekt tot de verbeelding: het idee dat je gericht kunt inspelen op structurele veranderingen is krachtig. Maar 2025 laat opnieuw zien dat dat narratief complexer is dan het lijkt.
Jeffrey Schumacher,
is fondsanalist en Manager Research team bij Morningstar Benelux.