Een belegger weet dat gedegen onderzoek en analyse essentieel zijn om de kans op succes op de lange termijn te vergroten. Dat geldt niet alleen voor aandelen, maar ook voor fondsbeleggen. Hoewel passief beleggen met ETF’s en indexfondsen, waarbij kosten vaak het belangrijkste selectiecriterium zijn, voor veel beleggers volstaat, wordt het belang van fondsselectie groter naarmate strategieën complexer worden.
Actieve fondsen kunnen sterk op elkaar lijken in naam en doelstelling, maar verschillen onderliggend vaak aanzienlijk in aanpak, portefeuille en risicoprofiel. Dat leidt tot soms grote verschillen in rendement, die voor veel particuliere beleggers lastig te doorgronden zijn. Met name binnen alternatieve beleggingen, waar passieve alternatieven vaak ontbreken, lopen prestaties sterk uiteen. Data en fondsrapporten van Morningstar helpen om deze verschillen beter te analyseren en in context te plaatsen.
Een sprekend voorbeeld hiervan zijn managed futures- of CTA-strategieën. Ondanks hun ogenschijnlijk vergelijkbare en systematische karakter bleken de rendementsverschillen in 2025 opvallend groot. In dit artikel gaan we in op waar deze verschillen vandaan komen, welke ontwerpkeuzes daaraan ten grondslag liggen en wat de opkomst van managed futures-ETF’s betekent voor beleggers.
Trendvolgende beleggingsstrategieën
Trendvolgende strategieën maken doorgaans gebruik van de futuresmarkten om te profiteren van momentum. Deze liquide markten stellen managers in staat snel posities (long en short) in te nemen en af te bouwen in onder andere grondstoffen, valuta’s en aandelenindices. Ze worden tegenwoordig zowel als hedge fund, UCITS als ETF aangeboden. Systematische trendvolgende strategieën doen het goed in markten met een duidelijke opwaartse of neerwaartse trend maar hebben het vaak moeilijk in omgevingen met grillige prijsschommelingen en een gebrek aan richting in de belangrijkste activaklassen.
De onderstaande grafiek toont de rendementen van Amerikaanse trendvolgende fondsen, waarbij die in rood ETFs vertegenwoordigen.
Rendementsverschillen verklaard
De discrepantie in rendementen tussen verschillende trendvolgende strategieën lijkt op het eerste gezicht opvallend, gezien hun vergelijkbare doelstellingen en systematische aanpak. Toch kunnen, naast de volatiliteitstargets, ogenschijnlijk kleine ontwerpverschillen in de kwantitatieve modellen leiden tot een andere positionering en daarmee tot sterk uiteenlopende prestaties.
Dat was ooit anders. Tussen 2000 en 2006 boekten trendvolgende strategieën over het algemeen vergelijkbare en positieve rendementen. Vanaf 2007 nam de spreiding in prestaties duidelijk toe. Deze periode, vaak omschreven als de ‘CTA-winter’, werd gekenmerkt door tegenwind voor traditionele trendstrategieën, terwijl de opkomst van liquide en verhandelbare alternatieve markten juist zorgde voor nieuwe trendkansen. Managers die hun universum uitbreidden, profiteerden daarvan. Een groter speelveld is in theorie een voordeel voor de meer geavanceerde strategieën ten opzichte van de relatief recent geïntroduceerde, maar goedkopere trend-ETFs, die slechts een beperkt aantal traditionele markten verhandelen.
Los van het marktuniversum droegen ook ontwerpkeuzes, zoals de opname van carry - dat per definitie geen trendvolgend signaal is - bij aan de prestatieverschillen. Carry fungeert als een zogenoemde non-trendcomponent, met als doel diversificatie te bieden in periodes waarin trendsignalen het moeilijk hebben. De mate van allocatie aan carry en andere non-trendstrategieën verschilt sterk per aanbieder. AQR gaat hierin verder dan veel concurrenten en combineert klassieke prijstrends met economische trends, aandelenfactor-trends en gespecialiseerde alternatieve markten. Hoewel het onderzoek hierachter indrukwekkend is, zorgt het toenemende aantal signalen en componenten ervoor dat de strategie zich minder gedraagt als een traditionele trendvolger.
Ook de snelheid van de (prijs)signalen is cruciaal. Spelers zoals Man AHL, die inzetten op ‘kortere’ signalen, beten recent in het zand gezien de abrupte marktbewegingen waarbij het model instapte net voor een omkering en kort daarna weer verkocht. Tragere modellen gaan beter om met ruis en houden bovendien de transactiekosten lager. Daartegenover staat dat snelle signalen juist beter presteren in de vroege fase van een nieuwe trend, omdat zij vroeger instappen. In dalende markten, zoals tijdens de COVID-crisis in 2020 creëert dit zogenoemde ‘crisis alpha’. CTA-strategieën zijn in de loop der tijd meer langetermijngeoriënteerd geworden of maken doorgaans meer gebruik van een combinatie van modellen met verschillende tijdshorizons om trends op uiteenlopende frequenties te vangen, zo stelde Société Générale, de aanbieder van de SG CTA-index, bij het 25-jarig bestaan van de index.
Werken ETFs beter?
In 2025 hebben veel managed futures-ETFs in de Verenigde Staten aanzienlijk beter gepresteerd dan duurdere hedgefondsen en beleggingsfondsen. Bijvoorbeeld Virtus AlphaSimplex Managed Futures verloor 9,7 procent in 2025, terwijl de ETF, die werd gelanceerd in mei 2024, een winst van 1,2 procent liet zien. Ook bij American Beacon, de Amerikaanse fondsen van AHL, presteerde de ETF meer dan 11 procentpunten beter.
Dit was niet wat veel hedgefondsmanagers hadden gehoopt of verwacht, aangezien zij trend-ETFs lange tijd als te eenvoudig bestempelden. Deze outperformance roept de vraag op of complexere, soms minder pure en duurdere modellen daadwerkelijk superieur zijn, en of trendvolgen niet simpelweg een gecommoditiseerde strategie is geworden.
Bij Morningstar volgen we dit debat van dichtbij, maar blijven we ons beoordelingskader consequent toepassen, inclusief een evaluatie van de eerdergenoemde verschillen in modelontwerp, aangezien ook binnen het universum van actieve ETFs sprake is van aanzienlijke discrepantie. De introductie van managed futures-ETFs maakt de strategie toegankelijker voor een groter publiek, maar het blijft onduidelijk of en wanneer deze ETFs in Europa breed beschikbaar zullen zijn.
Keuzes maken
Verschillende benaderingen presteren goed in verschillende marktomstandigheden, en beleggers moeten accepteren dat er niet één ‘juiste’ manier bestaat om een trendvolgende strategie te implementeren in een bredere portefeuille. Net als bij andere strategieën is het waarschijnlijk verstandig vast te houden aan één aanpak, of aan een handvol producten, na grondige due diligence.
Thomas De Fauw is analist multi-asset fondsen bij Morningstar Benelux.